Marmara Denizi’nin serin ve hırçın sonbahar poyrazı, Üsküdar’ın tarihi Kandilli semtindeki ahşap köşklerin cumbalarını dövüp boğazın sularını dalgalandırırken, semtin köklü liselerinden birinde son ders zili gürültüyle çaldı. On yedi yaşındaki Gizem, okul ceketinin üzerine giydiği lacivert kaşe kabanın düğmelerini sıkıca kapatıp ağır YKS hazırlık kitaplarıyla dolu sırt çantasını omzunda düzeltti. Sınıf arkadaşlarının sahil boyundaki çay bahçelerinde oturup sıcak salep içme davetlerini içten bir tebessümle geri çeviren genç kız, adımlarını Kandilli Rasathanesi yoluna çok yakın, XIX. yüzyıldan kalma iki katlı kargir tarihi bir binada faaliyet gösteren uluslararası antika astronomi el yazmaları ve yıldız haritaları arşiv acentesine doğru hızlandırdı.
Gizem, sekiz ay önce babasını Haydarpaşa Limanı’ndaki rıhtım onarım sahasında yürütülen alt yapı çalışmaları sırasında devrilen bir vincin çelik halatının kopmasıyla meydana gelen iş kazasında kaybettikten sonra ailesinin tüm geçim yükünü tek başına sırtlanmıştı. Çengelköy’ün dik ve rampalı sokaklarındaki eski kiralık bodrum kat dairesinin kirasını ödemek, kronik astım hastası annesinin oksijen ve buhar cihazı giderleri ile ortaokula giden küçük erkek kardeşinin okul harçlıklarını karşılayabilmek için hafta içi her gün ders bitiminde Anadolu yakasının bu tarihi sahil köşesinde akşam sekreteri ve antika gök bilimi paftaları tescil kayıt görevlisi olarak çalışıyordu.
Acentenin içi; eskitme deri kokuları, parşömen koruyucu kimyasal solüsyonlar, XVIII. yüzyıl Osmanlı astrolabl çizimleri, gökyüzü atlasları ve yüksek hızlı geniş format tarayıcıların ritmik vızıltısıyla kaplı kurumsal, şık ve son derece yoğun bir mekândı. Gizem’in görevi; Londra, Paris ve Viyana merkezli astronomi tarihi enstitülerinden gelen antika gök haritalarına ait kâğıt asidite ve mürekkep solma raporlarını sisteme girmek, Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu onay dosyalarını klasörlemek, gelen uluslararası kuryeleri karşılayarak optik tarama sertifikalarını zimmet defterine kaydetmekti. Yüksek tempolu bu sekreterlik işinde saatlerce ekran karşısında katalog kodlarını doğrulamaktan gözleri kurur, şık görünmek zorunda olduğu topuklu ayakkabılar içinde ayak tabanları sızlar ve dev ciltli astronomi albümlerini ahşap raflara taşımaktan kolları ile sırtı ağrırdı.
Gizem’in en büyük arzusu ise Boğaziçi Üniversitesi Fizik Bölümü’nü kazanıp uzay bilimleri ve astrofizik üzerine uzmanlaşan bir araştırmacı ve akademisyen olmaktı. Sekreterlik masasının altındaki çekmecede YKS Sayısal özet kartları ile Fizik ve Matematik ders föyleri hazır beklerdi. Bir yandan dahili telefon hatlarını bağlayıp kurye zimmetlerini onaylatırken, diğer yandan çekmecedeki vektörler, optik ve elektromanyetizma sorularını zihninden çözmeye çalışıyordu.
O akşam, Kandilli Rasathanesi müzesi özel sergisi için Paris’teki Uluslararası Astronomi Konseyi’ne gönderilecek yetmiş beş parçalık Acil Osmanlı Yıldız Haritaları Akreditasyon Dosyası’nın taranması, kodlanması ve e-imza portalına yüklenmesi son ana kaldı. Şirketin kıdemli operasyon sekreteri acil bir paftanın tespiti için Kadıköy sahasına gidince, tüm tarama, kontrol, kodlama ve arşiv yükleme işi Gizem’in omuzlarına bindi. Gece saat onu geçtiğinde elleri kâğıt kesiklerinden sızlamaktan hissizleşmiş, bacakları yorgunluktan titriyordu. Binanın ağır meşe kapısını kilitleyip Kandilli otobüs durağına doğru yürürken cebindeki günlük yevmiyesi ve çantasındaki bitirilmiş test fasikülüyle Anadolu yakasının soğuk gecesinde kendi geleceğini inşa etmenin gururunu taşıyordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.